Uitgesproken door Fractievoorzitter Jacqueline Timmerman tijdens de algemene beschouwingen>

Onrust
Het zijn onrustige tijden in Laren en dan hebben we het niet over de herindeling of grenscorrecties, maar over interne bedreigingen vanuit ons eigen dorpsbestuur.

Er is teveel onrust in dit dorp onder de inwoners en die moet stoppen! Onrust, veroorzaakt door steeds weer ‘oppoppende’ nieuwe plannen op het gebied van ruimtelijke ordening. Bedreiging van het woongenot van mensen die al jaren in Laren wonen ten gunste van derden die van buiten komen. Burgers waar niet naar wordt geluisterd en verkeerde belangen van projectontwikkelaars die worden gediend ten koste van ons mooie dorp. Met als voorlopige dieptepunten het Rabo-plan en de ontsluiting van Rosa Spier.

Wij willen van het College graag een berekening wat al deze voorbarige plannen de burger al hebben gekost. Dan doel ik op de door de gemeente betaalde rapporten voor de foodcourt, het hotel, de ligweide en niet te vergeten de Rabobank. Tel daarbij op de uren van ambtenaren, de welstand en de vele georganiseerde avonden etc. Dan komen we al snel op een kleine miljoen euro aan belastinggelden uit. De ligweide bedroeg alleen al 2 ton aan allerlei onderzoeken, terwijl er nooit iets is beslist. En als er niet wordt gebouwd, zijn we dat geld dus gewoon kwijt. Als de  eventuele bouwer al die onderzoeken had moeten betalen, kun je alleen nog maar duur bouwen en was zijn interesse snel verdwenen. Stop met het produceren van al die voorbarige dure onderzoeken die nergens toe leiden; we kunnen ons publieke geld beter gebruiken.

Visie
Er is bij ons bestuur geen lange termijn visie op dit dorp cq het centrum
. Ons is een integrale visie op leegkomende grote gebouwen beloofd. Maar naar onze mening kan deze visie slechts gebaseerd zijn op een lange-termijn visie op Laren. Welk soort dorp willen we over 20 jaar zijn en blijven. Wat moeten we doen – of juist niet doen – om dat te bereiken en te behouden? Willen we een dorp blijven met een goede mix van wonen in het groen, lokaal werken en recreëren? Of zien we Laren slechts als decorum voor alle nieuw aan te trekken miljonairs die de VVD in ons dorp wil faciliteren ten koste van de huidige bewoners?

Dat brengt ons direct op de gevraagde 4 ton voor het centrumplan: het op-pimpen van de Brink. Mogen wij u erop wijzen dat op de L100 (de inspraakdag van honderd uitgenodigde Laarders) niemand, maar dan ook niemand het over de Brink heeft gehad?!  Die is volgens onze inwoners goed zoals hij is.  En dan twee (!!) bureaus die daar op voor uitlopend alvast de opdracht is gegeven om een leuk ontwerp te maken? Pure geldverspilling!

Amendement. Wat ik wel hoor in het dorp is: “Wat is er mis met de Brink?” en “Laten we dat geld voor onze plantsoenen en wegen gebruiken” En “de bankjes en bloemetjes aan de lantaarnpalen? Daar is Bijzonder Laren toch voor opgericht? De gemeente verplicht de winkeliers om samen €75.000 jaarlijks af te staan hiervoor, daar kun je echt heel veel bloembakken van kopen.”

Kerntaken
Naast het ontbreken van visie, met als gevolg veel adhoc beleid en onnodige onderzoeken, wordt uit deze begroting wederom pijnlijk duidelijk dat de kerntaken van het dorp (onderhoud kapitaalgoederen zoals wegen en riolering, duurzaam bomen-beheer, onderhoud gemeentelijke gebouwen) er bekaaid afkomen en vaak ondergeschikt lijken aan ‘leuke dingen’ of aan adhoc-opwellingen, terwijl het onze hoofdprioriteit zou moeten zijn.

Waar blijft bijvoorbeeld het bomen-beheerplan, op basis waarvan adequaat bomen-onderhoud mogelijk wordt? Wij hebben hierom al jarenlang gevraagd (en is volgens opvolgende wethouders steeds ‘in de maak’) en ook de Provincie dringt hier al enige  jaren op aan, omdat dit simpelweg een kerntaak van een gemeente is. In 2017 is hiervoor €155.000 uitgetrokken. Helaas inclusief het kappen van 90 bomen vanwege achterstallig onderhoud, waar eerder geen geld voor (over) was.

Dieptriest en nu niet bepaald getuige van het duurzaam omgaan met ons groene kapitaal: één van de belangrijkste kernwaarden van Laren. Wij willen dan ook, zo nodig bij amendement, de €40.000 die nu onterecht is geschrapt, weer toevoegen aan de begroting. (p.41). Ook graag uitleg over de enorme afname van budget groenonderhoud op pagina 82.

Het valt ons op dat u de bomen de schuld geeft van de slechte stoepen. Maar ook dáár waar geen bomen staan, is vaak niet met goed fatsoen te lopen wegens ernstige verzakkingen. Met rollator, kinderwagen of rolstoel is lopen in Laren vaak onmogelijk is. Gewoon gevolg van jarenlang achterstallig onderhoud.
Nu stelt u voor ‘drastische maatregelen’ (lees kappen`) voor de bomen op te creëren looproutes. U bent kennelijk niet op de hoogte van innovatieve technieken om en rechte stoepen te houden en de bomen te sparen zoals in veel gemeenten al met veel succes gebeurt. Gezien het belang van bomen voor het milieu, de biodiversiteit, het welbevinden van mensen en de beeldkwaliteit, dringen wij er met klem op aan dat u deze methoden tot u neemt en uitvoert.

Ook ons wegonderhoud is nog steeds ver onder de maat. Al enkele jaren worden de in de begroting opgenomen bedragen doorgesluisd naar het volgend jaar (waar het ook vaak niet gebeurt). Daarentegen wilt u wel geld uittrekken voor de Naarderstraat, die in 2013, compleet met parkeerhavens, is gereconstrueerd. Wij vinden dit pure kapitaalvernietiging en van weinig duurzaamheidzin getuigen.

Amendement Stop dit geld in een permanente oplossing voor het Rosa Spier verkeer bij HBC. Wij hebben hier geld voor over! Waar staan overigens de door u geplande restauratiekosten voor het viaduct? Die hebben we niet kunnen vinden. Wel op pagina 83 de zin:” De enige brug die de gemeente in onderhoud heeft stond in 2017 op nominatie om gesloopt te worden. Nadere besluitvorming zal nog plaatsvinden.”

FINANCIELE BESCHOUWINGEN
Uitgesproken door Evert de Jong namens de fractie van Liberaal Laren.

Als we de totale programmabegroting 2019 bezien in vergelijking tot de programmabegroting 2019 zoals deze begroting verleden jaar door de vorige coalitie is opgesteld, valt een aantal zaken op.

De totale lasten nemen op alle programma’s fors toe met totaal € 1,8 miljoen, een toename met 8% t.o.v. de vorige raming 2019 in 2018. Forse wensen uit het collegeprogramma, uit de kadermemo en door autonome groei zorgen voor hogere kosten. Vooral het sociale domein met € 900 K stijging (12,5%) springt in het oog. De jeugdzorg slokt een steeds groter deel op en dat zal de komende jaren ons inziens niet minder worden. Doordat de bijdragen van het Rijk gelimiteerd zijn, zal de opgebouwde reserve sociaal domein de komende jaren fors slinken. Mogelijk meer dan begroot. Bij een consumentenprijsindex t/m september van 2,4% wordt het uitgavenpatroon met 8% stijging wel zeer fors naar een hoger niveau getild. Stijging gelijk met de inflatie zou gewenst geweest zijn.

Bij eventueel een economische krimp over een aantal jaren en daarbij horende lagere uitkeringen uit het gemeentefonds zal er direct in het uitgavenpatroon van de gemeente en dus ook van de BEL gesneden moeten gaan worden. Het is dus onverstandig om op dit moment een disproportionele groei in het uitgavenpatroon te realiseren. Vele malen hoger dan de huidige inflatie. Dat is niet verantwoord.

Kengetallen
De huidige netto schuldquote van de gemeente Laren ligt met 143% boven de 130%.

Boven de 130% betekent dat de gemeente Laren zich in de gevarenzone bevindt.

De komende jaren gaat deze quote verder stijgen naar 162% in 2022, als gevolg van  leningen voor de aankoop Crailo en de investeringen in het project wateroverlast. Voornamelijk de investeringen ten bate van de afkoppeling zullen de afschrijvingen en rente kosten van Laren sterk doen verhogen voor tientallen jaren. Deze zullen opgevangen moeten worden met jaarlijkse forse OZB verhogingen, waardoor het plafond van deze belasting snel in zicht komt.

Op een dergelijk moment zou Laren dan voor de 2emaal in haar geschiedenis wel eens een artikel 12 gemeente kunnen worden.

De woonlastenvan Laren liggen in 2018 ook al 59% hoger dan het landelijk gemiddelde en deze stijgen dus verder. (opbrengst OZB tegen alle afspraken in  nu al opgelopen tot 4.2 miljoen!). Dit is voor ons onacceptabel en voor velen niet meer op te brengen.

Is het college bereid om de woonlasten van onze inwoners en het uitgavenpatroon van de gemeente omlaag te brengen door een strikt kerntakenbeleid te gaan voeren waarbij de gemeente alleen het meest essentiële doet en de rest overlaat aan haar inwoners? Graag een antwoord hierop.

Vennootschapsbelasting
In de begroting 2019 is geen rekening gehouden met de VPB-last over grondexploitaties in 2016, waarvan de aangifte net voor 1 oktober 2018 is ingediend. Deze regeling is al vanaf 1 januari 2016 van kracht, maar nooit iets mee gedaan. Ook de mogelijke lasten over 2017 en 2018 van grondexploitaties zijn niet begroot en leiden direct tot overschrijdingen. In de risicoparagraaf worden deze risico’s niet vermeld! Het feit dat er ook nog geen inschatting gemaakt is over de jaren 2016 t/m 2018 verontrust ons zeer. Kan het college hier een verklaring voor geven? Inschatting bedrag?

Algemene reserve
De huidige algemene reserve is wederom enorm gezakt en haalt nu nog net de wettelijk vastgestelde 20% van het jaarbudget, zonder verdere financiële tegenvallers.

Daarbovenop heeft de raad geaccordeerd dat een extra buffer van 10% voor Laren geldt. Deze buffer van € 2,5 miljoen ontbreekt op dit moment volledig. Deze buffer zou gevoed moeten worden door eenmalige opbrengsten, zoals door grondexploitaties. Maar verkoop van de oude bibliotheek en mogelijk de Ligweide gaan te weinig opleveren om deze extra buffer volledig te kunnen aanvullen.

Hoe denkt het college deze buffer de komende jaren weer op orde te brengen?

Hoe denkt het college te voorkomen niet ook door de wettelijke 20% te zakken?

BEGROTING 2020, 2021 en 2022.

Deze begrotingen kennen ieder jaar een lichte afrondingswinst en zijn sluitend.

Echter inflatie en loonkostenstijgingen zijn niet verwerkt in deze jaren.

In 2020 wordt 450 K toegevoegd aan de reserve sport en- accommodaties en in 2021 650 K.

Kunnen er niet beter op basis van een goede sportnota en via opgaven door de verenigingen rechtstreeks bedragen begroot worden in de programmabegroting, i.p.v. door een voorziening te vormen?

Door ter compensatie de precario opbrengsten te halveren in 2020 en 2021 ontstaat er een extra voorziening precariorechten van een vol jaar, die aangevuld met de huidige voorziening goed is voor €2 miljoen. Dit is voldoende om tussen 2022 en 2026 de opheffing van de precarioheffing nog een aantal jaren te verzachten. Is het college bereid naar deze mogelijkheden te kijken?

Regeren is vooruitzien en we willen nog lang zelfstandig blijven.

Share This