De Gooi en Eemlander heeft gelukkig ook aandacht besteed aan de ludieke actie van Liberaal Laren om alle te kappen bomen op de Brink van rood/witte linten te voorzien om de burgers duidelijk te maken wat de coalitie van VVD en Larens Behoud van plan zijn met onze Brink. Om het regenwater-probleem op te lossen kiest men voor een wadi, een diepe kuil midden op de Brink, waardoor veel gezonde bomen moeten wijken.

Terwijl de Brink niet eens het laagste punt is van ons dorp. Het ligt net als de Zijtak op de 5+ meter lijn waar ooit ons dorpje 1000 jaar geleden is ontstaan (zie artikel Historie afwatering Coeswaerde van de Historische kring). De Coeswaerde was ooit een wel, waar water – ook ondergronds – uit de hoger gelegen delen van het latere Laren naar toe stroomde. Een prachtige plaats waar bijna altijd water stond om koeien en schapen te laten drinken. Maar ook regelmatig droog viel. Tegenwoordig is door een betonnen bak verzekerd dat in de Coeswaerde altijd water blijft staan.

Maar de 5 meter boven NAP liggende Coeswaerde liet zijn water – als het teveel werd – via het meestal droge beekje de Rijt afvloeien naar de Biezem. De Biezem was een stuk afgegraven veen aan de Eemnesserweg dat op 3+ meter NAP lag, dus met 2 meter verval vanuit de Coeswaerde. En vanuit die Biezem, een drassig stuk grond vol met biezen, liep het water weg naar de Gooiersgracht dat ongeveer 1 meter NAP had (niveau Zuiderzee en later het IJsselmeer). Dat was de natuurlijke afvoer van de Coeswaerde. Een mooie topografische kaart geeft de hoogtes in Laren prachtig aan door te klikken op de kaart.

Hoogtekaart van Laren. Vanaf de hoger gelegen delen in het westen en noorden stroomt water via de Brink en Coeswaerde af naar de Gooiersgracht die het water afvoert naar IJsselmeer (oude Zuiderzee). De Brink is niet het laagste punt in het dorp. Wel een belangrijke ‘wel’ waar – ook via ondergrondse aanvoer – altijd water stond en belangrijk is in de waterafvoer van de hoger gelegen gebieden. Helaas is door verstening en bouw College de Brink de natuurlijke afvoer definitief geblokkeerd, waardoor het centrum van Laren wateroverlast problemen kreeg. De oude afvoer herstellen, is de enige toekomstbestendige oplossing om dit gecreëerde wateroverlast-probleem op te lossen.

De natuurlijke afwatering van de Rijt is in de loop der jaren versteend met als volledige blokkering de bouw van het College de Brink. Het diepe betonnen gebouw blokkeert de natuurlijke afvoer volledig, waardoor de Brink niet meer kan afwateren. Dus blijft de Brink bij heftige regenval vol met water blijft staan. Niet omdat het vanuit hoger gelegen gebieden volstroomt, maar gewoon omdat het niet meer kan leegstromen . . .

Elk eerste jaars college watermanagement vertelt dan dat je die afvoer moet herstellen. Immers een stortbui recht boven de Brink kun je niet tegenhouden. Echter alle dure ingehuurde bedrijven die ons college moesten adviseren, stelden dat water van boven naar beneden stroomt (en niet uit de hemel kan vallen) en dat de kraan boven in het dorp dichtdraaien belangrijker was dan de afvoer bij de Coeswaerde vergroten.

Dus (!) moesten alle Laarders regen-technisch worden afgekoppeld van het riool. Op zich geen slecht idee, omdat we regenwater liever in de grond dan in het riool laten stromen. Maar voor de Brink-uitdaging (water dat bleef staan) is dit absoluut niet de oplossing. Daar gaat het immers over voldoende afvoer creëren. Elke waterloopkundige ingenieur kan dat beamen. Als de badkuip overstroomt en je kunt de kraan niet dichtdraaien (een lokale stortbui) dan moet je de afvoer vergroten.

Helaas is die logica aan het college van Laren voorbij gegaan en nu zitten we opgescheept met een 11,6 miljoen (!) kostend project – op te brengen door de Larense burgers – om de hoger gelegen gebieden in orde te brengen opdat deze gebieden minder water naar beneden laten stromen. Maar men vergeet dat een ‘hoosbui’ BOVEN de Brink helemaal geen water van hoger gelegen gebieden aanlevert, maar gewoon water uit de hemel is . . . De afvoer van dat hemelse water is gewoon afhankelijk van de daar aanwezige afvoercapaciteit. En die afvoer is onvoldoende en in de loop der tijd helaas geblokkeerd.

Aardige noot is nog om op te merken dat bij de vorige heftige regenval toen de Brink onderliep, de gemeente ontdekte dat de overstroomklep van het riool naar de Gooiersgracht op dat moment gesloten was. Toen uiteindelijk een oplettende ambtenaar naar de Gooiersgracht fietste en die sluis van het riool open draaide, was de Brink binnen 10 minuten watervrij. Bewoners van de Zijtak verbazen zich er nog over dat het water op een gegeven moment ‘binnen 5 minuten’ weg was . . . De overstroming van de Brink en Zijtak kwam dus niet alleen door de overvloedige watertoevoer (lokale hoosbui), maar ook door de ‘afgeknepen’ afvoer van het riool bij de Gooiersgracht.

Veel gemeenten herstellen soortgelijke fouten uit het verleden door ondergronds ‘kolken’ aan te leggen die op kunstmatige wijze die natuurlijke afvoer, op basis van de bestaande natuurlijke afloop, weer ‘herstellen’. Dat is absoluut niet onbetaalbaar, immers dat gebeurt overal in Nederland.
Dat past enerzijds in de normale rioleringsonderhoudswerken – mits men die budgetten niet heeft uitgekleed – en anderzijds zijn de additionele kosten beperkt, mits men deskundige waterloopkundige bedrijven inhuurt om die uitvoering te ontwerpen, te plannen en te helpen uitvoeren.

Op dit moment zijn 9 man extern ingehuurd om de gemeente te ondersteunen (adviseren?) om de afwatering van bovengelegen woningen en de ‘afvoer’ naar de Brink te organiseren. Volgens Liberaal Laren is dit ‘weggegooid geld’. Want daar ligt het probleem niet. De uitdaging is juist de afvoer vanaf Brink en Zijtak te verbeteren en – terzijde – ook gelijk het achterstallig onderhoud van het riool voortvarend ter hand nemen. En dus dáár de miljoenen belastinggeld van de burgers insteken in plaats van in onzinnige afkoppelprojecten en wadi’s met gedwongen kap van eeuwenoude bomen. Maar ja, rioolverbetering is voor de meeste burgers ‘onzichtbaar’ en heeft politiek weinig uitstraling.

Regenwater loskoppelen van het riool is zinvol. De burgers hiervoor enthousiasmeren ook. Dat geldt ook voor vermindering van de verstening; minder versteende tuinen en opritten. Maar geen verplichte dure afkoppelprojecten. Ondergrondse waterbuffers en open Wadi’s op strategische plaatsen zijn ook interessant, hoewel men daar tegenwoordig deels op terugkomt omdat de open wadi’s gevaren voor de volksgezondheid opleveren. Zie dit artikel ‘volksgezondheid in stedelijke gebieden’. Omdat wadi’s juist gevuld worden bij flinke buien en op dat moment ‘overstromende rioleringen’, komt er dus ook ‘vervuild rioolwater’ in de wadi, met alle ongezonde en besmettelijke effecten van dien. Alleen al om de reden van bedreiging van de volksgezondheid zouden bestuurders moeten afzien van grote open wadi’s op publiek toegankelijke plaatsen zoals de Brink.

Dat is ook het advies van Liberaal Laren: voorkom een volksgezondheid-bedreigende wadi en zorg via een goed rioleringsplan dat de afvoer van de Coeswaerde wordt ‘hersteld’. Dat kost veel minder dan de nu uitgetrokken 11,6 miljoen euro die de burgers voor de onzinnige afkoppeling mogen opbrengen.
Ons advies is ‘Beter ten halve gekeerd dan te volle gedwaald’. Want onze Brink is een formeel beschermd dorpsgezicht en maakt van Laren het brinkdorp waar het landelijk bekend om staat en waar we allemaal zo van houden. Liberaal Laren zal blijven vechten onze brink te ‘behouden’ zoals deze nu is.

Tenslotte zie de motie van Liberaal Laren om wadi en drinkplan los te koppelen. En zie ook het betoog van Jacqueline Timmerman tijdens de raadsvergadering. En het artikel over de volksgezondheidsgevaren van Wadi’s.

Share This